Jak zmieniają się potrzeby zdrowotne po 40. roku życia? Eksperci wskazują najczęstsze problemy

Piotr Romanowski

Problem polega na tym, że po czterdziestce coraz częściej pojawiają się schorzenia, które przez lata rozwijały się bezobjawowo. Nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, insulinooporność, problemy hormonalne czy zwyrodnienia stawów nie zaczynają się zwykle w wieku 40 lat. W tym wieku zaczynają być po prostu widoczne.

To właśnie dlatego lekarze i organizacje zajmujące się profilaktyką zdrowotną wskazują ten okres życia jako jeden z najważniejszych momentów dla świadomego dbania o zdrowie. Paradoksalnie wiele osób czuje się wtedy świetnie, ma ustabilizowaną sytuację zawodową i rodzinną, a jednocześnie zaczyna wchodzić w etap życia, w którym regularna kontrola zdrowia ma większe znaczenie niż kiedykolwiek wcześniej.

Organizm po 40. roku życia nie potrzebuje leczenia. Potrzebuje monitorowania

Jednym z największych błędów jest przekonanie, że profilaktyka jest potrzebna dopiero wtedy, gdy pojawią się objawy. Tymczasem większość najczęstszych problemów zdrowotnych po czterdziestce rozwija się przez wiele lat bez wyraźnych sygnałów ostrzegawczych.

Eksperci Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego wielokrotnie podkreślali, że nadciśnienie tętnicze przez długi czas może nie powodować żadnych dolegliwości. Podobnie wygląda sytuacja z podwyższonym cholesterolem czy zaburzeniami gospodarki glukozowej. Pacjent czuje się dobrze, prowadzi aktywne życie, a jednocześnie stopniowo zwiększa ryzyko poważniejszych problemów zdrowotnych.

W praktyce oznacza to, że po 40. roku życia największą wartość mają nie tyle interwencje medyczne, ile regularna kontrola parametrów zdrowotnych.

Kardiologia staje się specjalizacją pierwszego kontaktu

Jeszcze kilkanaście lat temu konsultacja kardiologiczna kojarzyła się głównie z osobami starszymi. Dziś coraz częściej trafiają do niej osoby aktywne zawodowo, które nie ukończyły nawet pięćdziesięciu lat.

Powód jest prosty. Choroby układu sercowo-naczyniowego pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Dane Głównego Urzędu Statystycznego i Narodowego Instytutu Kardiologii od lat pokazują, że właśnie ten obszar zdrowia powinien być jednym z najważniejszych elementów profilaktyki po czterdziestce.

Coraz częściej konsultacje kardiologiczne nie wynikają z objawów, ale z wyników badań profilaktycznych. Niepokojący poziom cholesterolu, podwyższone ciśnienie czy rodzinne obciążenia genetyczne powodują, że pacjenci trafiają do specjalistów znacznie wcześniej niż jeszcze dekadę temu.

To pozytywny trend. Współczesna kardiologia coraz częściej zajmuje się zapobieganiem problemom, a nie wyłącznie ich leczeniem.

Hormony zaczynają odgrywać większą rolę niż wcześniej

Po czterdziestce znacząco wzrasta liczba osób trafiających do endokrynologów. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Problemy hormonalne wpływają nie tylko na samopoczucie, ale także na masę ciała, metabolizm, poziom energii i funkcjonowanie całego organizmu.

Coraz częściej diagnozowane są zaburzenia pracy tarczycy, insulinooporność oraz problemy związane z gospodarką hormonalną. Co istotne, objawy bywają niespecyficzne. Zmęczenie, trudności z koncentracją, przyrost masy ciała czy spadek energii są często przypisywane stresowi lub przemęczeniu.

W praktyce właśnie dlatego badania hormonalne stają się jednym z najważniejszych elementów profilaktyki po czterdziestce.

Kręgosłup i stawy zaczynają przypominać o sobie coraz częściej

Jeżeli istnieje specjalizacja, której znaczenie po 40. roku życia rośnie wyjątkowo szybko, jest nią ortopedia. Wynika to zarówno z naturalnych procesów starzenia się organizmu, jak i ze stylu życia współczesnych społeczeństw.

Wielogodzinna praca siedząca, niewystarczająca aktywność fizyczna, przeciążenia i wcześniejsze urazy powodują, że coraz więcej osób zgłasza się do ortopedów z powodu przewlekłych dolegliwości bólowych. Szczególnie często dotyczą one kręgosłupa, kolan i stawów biodrowych.

W przeciwieństwie do wielu innych problemów zdrowotnych, schorzenia ortopedyczne bardzo mocno wpływają na jakość życia. Dlatego szybki dostęp do specjalisty, diagnostyki obrazowej i rehabilitacji staje się jednym z najważniejszych elementów nowoczesnej opieki zdrowotnej.

Wzrok i słuch zmieniają się szybciej, niż wielu osobom się wydaje

Po czterdziestce coraz częściej pojawia się konieczność regularnych wizyt u okulisty. Dotyczy to nie tylko osób noszących okulary. W tym wieku wzrasta znaczenie profilaktyki schorzeń takich jak jaskra, zaćma czy zwyrodnienia siatkówki.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku słuchu. Choć problemy ze słyszeniem kojarzone są głównie z osobami starszymi, pierwsze zmiany mogą pojawiać się znacznie wcześniej. Regularna kontrola pozwala wykryć je odpowiednio wcześnie.

To przykład obszarów zdrowia, które przez wiele lat pozostają poza zainteresowaniem pacjentów, a po czterdziestce zaczynają mieć coraz większe znaczenie.

Zdrowie psychiczne przestaje być tematem tabu

W ostatnich latach bardzo zmieniło się podejście do zdrowia psychicznego. Coraz więcej osób po czterdziestce trafia do psychologów, psychoterapeutów i psychiatrów. Nie oznacza to, że problemy psychiczne są częstsze niż wcześniej. Oznacza raczej, że pacjenci częściej szukają pomocy.

Wypalenie zawodowe, przewlekły stres, zaburzenia lękowe czy problemy ze snem są dziś jednymi z najczęściej zgłaszanych problemów zdrowotnych wśród osób aktywnych zawodowo.

Eksperci cytowani przez „Puls Medycyny” wielokrotnie wskazywali, że zdrowie psychiczne powinno być traktowane na równi ze zdrowiem fizycznym. W praktyce oznacza to również potrzebę uwzględnienia tego obszaru w planie profilaktyki po 40. roku życia.

Dlaczego właśnie po czterdziestce zaczynamy częściej korzystać z diagnostyki?

To bardzo charakterystyczny moment życia. Wiele osób nadal czuje się młodo, ale jednocześnie zaczyna dostrzegać pierwsze sygnały wysyłane przez organizm.

Dlatego rośnie znaczenie:

•  badań laboratoryjnych, 
•  diagnostyki hormonalnej, 
•  badań kardiologicznych, 
•  diagnostyki obrazowej, 
•  badań profilaktycznych. 

To właśnie diagnostyka staje się najważniejszym narzędziem wczesnego wykrywania problemów zdrowotnych. Coraz więcej lekarzy podkreśla, że dobrze wykonane badania profilaktyczne mogą mieć większy wpływ na zdrowie niż późniejsze leczenie.

Jak zmienia się podejście do pakietów medycznych po 40. roku życia?

W młodszym wieku pakiet medyczny często jest traktowany jako wygodny dodatek. Po czterdziestce zaczyna pełnić inną funkcję.

Pacjenci coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na możliwość konsultacji lekarskiej, ale również na:

•  zakres badań laboratoryjnych, 
•  dostępność diagnostyki obrazowej, 
•  liczbę specjalistów, 
•  możliwość regularnych kontroli. 

To właśnie dlatego znaczenie prywatnych pakietów zdrowotnych rośnie wraz z wiekiem. Nie chodzi już wyłącznie o leczenie. Chodzi o monitorowanie zdrowia.

Dlaczego model wielu sieci zaczyna mieć przewagę?

Po czterdziestce potrzeby zdrowotne stają się bardziej złożone. Pacjent może potrzebować internisty, kardiologa, endokrynologa i ortopedy w ciągu jednego roku. W takim modelu dostępność zaczyna mieć większe znaczenie niż sama nazwa operatora medycznego.

Dlatego rozwiązania oparte na wielu sieciach medycznych zyskują coraz większą popularność. Większa liczba placówek i specjalistów oznacza większą szansę na szybkie znalezienie terminu oraz sprawniejsze przejście przez proces diagnostyczny.

Model getmed został zbudowany właśnie wokół tej idei.

getmed. Kompleksowa opieka medyczna. Jeden pakiet. Wiele sieci

Dzięki temu pacjent nie jest uzależniony od możliwości jednej organizacji, lecz może korzystać z szerokiego ekosystemu placówek medycznych.

Najważniejsze wnioski

Czterdziestka nie jest granicą między zdrowiem a chorobą. Jest momentem, w którym profilaktyka zaczyna mieć większe znaczenie niż wcześniej. To właśnie wtedy rośnie rola kardiologii, endokrynologii, ortopedii, okulistyki i diagnostyki laboratoryjnej.

Osoby, które regularnie monitorują stan zdrowia po 40. roku życia, znacznie częściej wykrywają problemy na etapie, gdy można skutecznie im przeciwdziałać.

I właśnie dlatego coraz więcej pacjentów traktuje prywatną opiekę zdrowotną nie jako koszt, ale jako element długofalowej strategii dbania o zdrowie.

FAQ

Czy po 40. roku życia każdy powinien wykonywać regularne badania?

•  Tak. Nawet osoby bez objawów powinny regularnie kontrolować podstawowe parametry zdrowotne, ponieważ wiele chorób rozwija się bezobjawowo przez wiele lat. 

Jakie badania są najważniejsze po czterdziestce?

•  Najczęściej lekarze wskazują morfologię, lipidogram, poziom glukozy, badania hormonalne, pomiar ciśnienia tętniczego oraz podstawową diagnostykę kardiologiczną. 

Czy problemy hormonalne rzeczywiście stają się częstsze?

•  Tak. Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn po 40. roku życia rośnie liczba diagnozowanych zaburzeń hormonalnych i chorób tarczycy. 

Dlaczego ortopedzi są dziś tak oblegani?

•  Wpływa na to siedzący tryb życia, przeciążenia, starzenie się społeczeństwa oraz rosnąca świadomość zdrowia narządu ruchu. 

Czy pakiet medyczny po 40. roku życia ma większy sens niż wcześniej?

•  Bardzo często tak, ponieważ wzrasta liczba konsultacji specjalistycznych, badań i działań profilaktycznych, z których pacjent zaczyna korzystać regularnie.