• Wiele badań w jednym: Jeśli masz skierowanie na kilka badań jednocześnie, a choćby jedno z nich wymaga bycia na czczo (np. morfologia, glukoza i TSH), to na całe pobranie musisz przyjść na czczo.
• Pora dnia: Na badania najlepiej zgłaszać się w godzinach porannych (zazwyczaj między 7:00 a 10:00).
• Bycie na czczo: Większość badań wymaga pozostania na czczo przez 8 do 12 godzin. Oznacza to, że ostatni, lekki posiłek należy zjeść wieczorem dnia poprzedniego. Wyjątkami są badania genetyczne, na grupę krwi, badania serologiczne- tutaj posiłki nie mają wpływu na wynik.
• Nawodnienie: Rano w dniu badania można, a nawet należy, wypić szklankę niegazowanej wody. Ułatwia to pobranie krwi.
• Odpoczynek: Dzień przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku fizycznego i nieprzespanej nocy.
• Używki: Na 2-3 dni przed badaniem unikaj alkoholu. W dniu badania nie pal papierosów i nie pij kawy ani herbaty.

• Bezpieczeństwo: Pobranie krwi jest procedurą rutynową i bardzo bezpieczną.
• Możliwe dolegliwości: U niektórych osób może wystąpić chwilowe zasłabnięcie lub zawroty głowy – zawsze informuj pielęgniarkę, jeśli masz takie skłonności. W miejscu wkłucia może powstać niewielki siniak, który wchłonie się samoistnie.
• "Trudne żyły": Jeśli wiesz, że masz problemy z pobraniem krwi, poinformuj o tym personel. Dobre nawodnienie organizmu (wypicie wody rano) często pomaga.

Interpretacja wyników: Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza w odniesieniu do Twojego stanu zdrowia, wieku, płci i innych czynników.

Jest to grupa badań, która wymaga bardzo rygorystycznego przygotowania.

• Na czczo: Konieczne jest pozostanie na czczo przez 12 do 14 godzin. Jakikolwiek posiłek, a nawet słodki napój, całkowicie zafałszuje wynik.
• Dieta: Dzień wcześniej zjedz lekką, nietłustą kolację.

Pora dnia jest kluczowa:

• TSH, Parathormon (PTH): Badania te należy wykonywać rano z powodu dobowego rytmu wydzielania.
• Kortyzol, ACTH: Lekarz musi określić dokładną godzinę pobrania (np. 8:00 lub 16:00), ponieważ ich stężenie gwałtownie zmienia się w ciągu dnia.
• Hormony płciowe (estradiol, progesteron, LH, FSH): U kobiet kluczowy jest dzień cyklu miesiączkowego. Badanie należy wykonać w dniu ściśle określonym przez lekarza.

Na czczo: Zazwyczaj zaleca się pozostanie na czczo.

• Poinformuj o lekach: Koniecznie poinformuj personel o przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych.
• Stała pora: Pacjenci leczeni doustnymi antykoagulantami powinni zgłaszać się na badanie o stałej porze.
• Na czczo: Zaleca się pobranie krwi na czczo.

• Alkohol: Bezwzględnie unikaj alkoholu na 2-3 dni przed badaniem.
• Dieta: Unikaj tłustych i ciężkostrawnych potraw dzień przed badaniem.
• Na czczo: Badanie należy wykonać na czczo.

Przygotowanie jest bardzo podobne jak do standardowego badania poziomu żelaza i jest kluczowe dla wiarygodności wyniku.

• Bądź na czczo: Konieczne jest pozostanie na czczo przez 10-12 godzin. Rano w dniu badania nie wolno nic jeść ani pić (poza niewielką ilością wody), palić papierosów ani żuć gumy.
• Pora dnia jest kluczowa: Badanie musi być rozpoczęte w godzinach porannych (między 7:00 a 9:00) z powodu naturalnych wahań dobowych poziomu żelaza.
• Odstaw suplementy: Na 7 do 10 dni przed badaniem należy bezwzględnie odstawić wszystkie preparaty i suplementy diety zawierające żelazo.
• Bądź w pełni zdrowia: Unikaj wykonywania badania w trakcie infekcji, przeziębienia lub stanu zapalnego, ponieważ może to wpłynąć na wyniki.
• Zabierz ze sobą preparat żelaza: Lekarz zlecający badanie przepisze Ci receptę na konkretny preparat żelaza w odpowiedniej dawce. Musisz mieć go ze sobą w dniu badania.

Jest to badanie diagnostyczne wymagające szczególnej dyscypliny i zarezerwowania sobie ok. 2-3 godzin czasu w punkcie pobrań.

• Na czczo: Na badanie należy zgłosić się rano, będąc całkowicie na czczo (po około 8–12 godzinach od ostatniego posiłku). Rano przed badaniem dopuszczalne jest wypicie niewielkiej ilości czystej wody.
• Dieta i styl życia: Przez co najmniej 3 dni przed badaniem stosuj normalną, zrównoważoną dietę (bez drastycznego ograniczania węglowodanów) i unikaj nadmiernego wysiłku fizycznego bezpośrednio przed testem.
• Przebieg badania:
  • Najpierw pobierana jest krew na czczo.
  • Następnie należy wypić w ciągu 5 minut specjalny roztwór 75 g glukozy (można zabrać ze sobą cytrynę, aby poprawić smak, jeśli placówka na to pozwala).
  • Kolejne pobrania krwi odbywają się zazwyczaj po 1 oraz po 2 godzinach od wypicia roztworu.
• Kluczowa zasada – Odpoczynek: W trakcie trwania testu (między pobraniami) należy bezwzględnie pozostawać w poczekalni w pozycji siedzącej. Chodzenie, palenie papierosów czy opuszczanie przychodni przyspiesza spalanie glukozy, co całkowicie zafałszuje wynik badania.
• Leki: Skonsultuj z lekarzem, czy powinieneś przyjąć swoje stałe leki przed badaniem, czy dopiero po jego zakończeniu.

Zwróć uwagę na te czynniki, aby nie zafałszować wyników dodatnich i uniknąć niepotrzebnego stresu:

• Aktywność fizyczna (PSA): W przypadku badania prostaty (PSA), należy unikać jazdy na rowerze oraz współżycia na 2-3 dni przed badaniem, ponieważ mechaniczny ucisk może sztucznie podnieść wynik.
• Stan zapalny: Badania te najlepiej wykonywać w okresie pełnego zdrowia, gdyż infekcja może wpłynąć na poziom niektórych markerów.

Prawidłowe pobranie próbki jest kluczowe, aby uniknąć zanieczyszczenia bakteriami z zewnątrz.

• Pojemnik – to ważne!:
  • Badanie ogólne: Można użyć zwykłego (czystego) pojemnika na mocz.
  • Posiew moczu: Bezwzględnie wymagany jest pojemnik jałowy (sterylny), kupiony w aptece i zapakowany w folię. Należy go otworzyć tuż przed pobraniem, nie dotykając palcami wewnętrznych ścianek ani nakrętki.
• Technika pobrania: Mocz pobieramy rano, z tzw. środkowego strumienia (pierwszą porcję oddajemy do toalety, środkową do pojemnika, resztę znów do toalety). Przed pobraniem należy dokładnie umyć okolice cewki moczowej samą wodą.
• Czas dostarczenia: Próbkę należy dostarczyć do laboratorium jak najszybciej (optymalnie w ciągu 2 godzin). Jeśli nie jest to możliwe, mocz należy przechowywać w lodówce (do kilku godzin).

Pojemnik – to ważne!:

• Badanie ogólne, krew utajona, pasożyty: Stosujemy specjalny pojemnik z przytwierdzoną do nakrętki łopatką.
• Posiew kału (badanie bakteriologiczne): Należy użyć specjalnego pojemnika z podłożem transportowym (zwykle probówka z żelem lub płynem) lub jałowego pojemnika, jeśli tak zaleci laboratorium.

Pobranie próbki: Kał należy oddać do czystego, suchego naczynia (nie do muszli klozetowej). Za pomocą łopatki pobieramy próbki z kilku różnych miejsc (wielkości orzecha laskowego).

Dieta (krew utajona): Obecnie większość testów na krew utajoną nie wymaga diety, ale dla pewności warto unikać bardzo intensywnego wysiłku i alkoholu na 2 dni przed.

Czas dostarczenia: Próbkę dostarczamy w dniu pobrania. W przypadku posiewów lub badania na obecność pasożytów, czas ten jest krytyczny – najlepiej zrobić to w ciągu 2-3 godzin (chyba że próbka jest na podłożu transportowym, które wydłuża ten czas).

Transport: Jeśli na dworze jest bardzo gorąco, próbki do transportu warto zabezpieczyć (np. włożyć do torebki termoizolacyjnej), aby nie dopuścić do namnożenia się bakterii przed dotarciem do punktu pobrań.